دکتر احسان مهریزی

درآمدن دندان بالای لثه

درآمدن دندان بالای لثه یک ناهنجاری رویشی است که در آن یک یا چند دندان دائمی، به جای قرار گرفتن در قوس دندانی منظم، در موقعیتی بالاتر از خط طبیعی لثه و گاهی در کام یا گونه رشد می کنند. این وضعیت که اغلب برای دندان های نیش فک بالا رخ می دهد، می تواند ناشی از کمبود فضا در قوس دندانی، عوامل ژنتیکی یا مشکلات رویشی دیگر باشد. درمان این ناهنجاری نه تنها برای زیبایی لبخند، بلکه برای حفظ سلامت دندان ها و لثه ها ضروری است و باید توسط یک متخصص مجرب مانند دکتر احسان مهریزی متخصص ارتودنسی انجام شود. این مقاله به بررسی کامل دلایل، عوارض و راهکارهای درمانی این مشکل می پردازد.

ثبت درخواست مشاوره

برای دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با دکتر احسان مهریزی، متخصص ارتودنسی و ناهنجاری های فک و صورت، فرم زیر را پر کنید. 

درآمدن دندان بالای لثه دقیقا به چه معناست؟

درآمدن دندان بالای لثه که در اصطلاح علمی به آن رویش اکتوپیک (Ectopic Eruption) می گویند، به وضعیتی اطلاق می شود که در آن دندان از مسیر طبیعی و مورد انتظار خود برای رویش منحرف شده و در مکانی نادرست ظاهر می شود. این موقعیت نامناسب می تواند در هر جایی خارج از قوس دندانی باشد، اما شایع ترین حالت آن، رویش دندان در ارتفاعی بالاتر از سطح لثه های مجاور است که ظاهری “خون آشامی” یا “دراکولایی” به خصوص در مورد دندان های نیش ایجاد می کند. این مشکل نه تنها یک مسئله زیبایی شناختی است، بلکه می تواند در عملکرد صحیح سیستم جونده نیز اختلال ایجاد کرده و تمیز کردن دندان ها را دشوار سازد.

لیست هزینه خدمات: هزینه ارتودنسی ۱۴۰۴

چرا درآمدن دندان بالای لثه اتفاق می افتد؟

علل متعددی می توانند منجر به درآمدن دندان بالای لثه شوند که اغلب ترکیبی از چند عامل در آن دخیل هستند.

مطالعه بیشتر: ارتودنسی دندان لمینت شده

شایع ترین دندان هایی که دچار رویش و درآمدن دندان بالای لثه می شوند

اگرچه درآمدن دندان بالای لثه می تواند برای هر دندانی رخ دهد، اما برخی دندان ها به طور مشخصی بیشتر مستعد این ناهنجاری هستند. دندان نیش فک بالا (Canine) با اختلاف، شایع ترین دندانی است که دچار این مشکل می شود. دلیل این امر، زمان بندی رویش این دندان است. دندان نیش معمولاً یکی از آخرین دندان های جلویی است که در حدود سن ۱۱ تا ۱۳ سالگی رویش می یابد. در این زمان، دندان های پیشین و آسیاب کوچک اول، قبلاً فضای خود را اشغال کرده اند و اگر کمبود فضا وجود داشته باشد، دندان نیش چاره ای جز رویش در موقعیتی بالاتر و خارج از قوس دندانی ندارد. درمان دندان نیش نهفته با ارتودنسی یکی از پیچیده ترین درمان های ارتودنسی است.

بشناسید: چرخش دندان

عوارض و خطرات ناشی از نادیده گرفتن درآمدن دندان بالای لثه

نادیده گرفتن این وضعیت و عدم درمان آن می تواند منجر به مشکلات متعددی در آینده شود.

آیا درآمدن دندان بالای لثه باعث درد یا ناراحتی می شود؟

خود فرآیند درآمدن دندان بالای لثه ممکن است با مقداری درد و ناراحتی در ناحیه لثه همراه باشد، مشابه دردی که کودکان هنگام دندان درآوردن تجربه می کنند. با این حال، پس از رویش کامل دندان، این وضعیت به خودی خود معمولاً دردناک نیست. درد و مشکلات بعدی، ناشی از عوارض جانبی این ناهنجاری است. برای مثال، گیر غذایی مداوم در اطراف این دندان می تواند باعث التهاب و درد لثه شود. همچنین، مشکلات بایت ناشی از آن می تواند منجر به درد فک و سردرد های تنشی در دراز مدت شود.

درآمدن دندان بالای لثه

بهترین روش درمان برای درآمدن دندان بالای لثه چیست؟

بهترین و قطعی ترین روش برای درمان درآمدن دندان بالای لثه، درمان ارتودنسی است. هدف از درمان ارتودنسی، ایجاد فضای کافی در قوس دندانی و سپس هدایت دندان نابجا به موقعیت صحیح خود است. این درمان نه تنها مشکل زیبایی را برطرف می کند، بلکه عملکرد صحیح بایت و قابلیت تمیز کردن دندان ها را نیز بهبود می بخشد. درمان معمولاً شامل استفاده از بریس های ارتودنسی (ثابت) است که با اعمال نیروهای ملایم و کنترل شده، دندان ها را به تدریج حرکت می دهند. مراجعه به یک متخصص ارتودنسی در تهران برای طرح ریزی یک درمان دقیق و موثر، اولین و مهم ترین قدم است.

مراحل درمان ارتودنسی برای دندان های روییده بالای لثه

درمان ارتودنسی برای این ناهنجاری یک فرآیند چند مرحله ای و دقیق است.

آیا برای درمان درآمدن دندان بالای لثه همیشه نیاز به کشیدن دندان است؟

خیر، همیشه اینطور نیست. تصمیم گیری در مورد کشیدن دندان به شدت کمبود فضا و طرح درمانی متخصص ارتودنسی بستگی دارد. در گذشته، کشیدن دندان (معمولاً دندان های آسیاب کوچک اول) یک روش رایج برای ایجاد فضا بود. اما امروزه با پیشرفت تکنیک های ارتودنسی، روش های جایگزین دیگری نیز وجود دارد. روش هایی مانند وسیع کردن قوس دندانی (Expansion) یا حرکت دادن دندان های عقبی به سمت عقب (Distalization) می توانند فضای لازم را بدون نیاز به کشیدن دندان فراهم کنند. ارتودنسی بدون کشیدن دندان هدف اصلی در درمان های مدرن است، اما در موارد کمبود فضای شدید، کشیدن دندان ممکن است بهترین یا تنها گزینه باشد.

جدول مقایسه روش های ایجاد فضا در ارتودنسی

برای درمان درآمدن دندان بالای لثه، اولین قدم ایجاد فضای کافی در قوس دندانی است. متخصص ارتودنسی بسته به شرایط بیمار، یکی از روش های زیر یا ترکیبی از آن ها را انتخاب می کند.

روش ایجاد فضا مکانیسم عمل موارد استفاده مزایا معایب
کشیدن دندان حذف فیزیکی یک یا چند دندان (معمولاً آسیاب کوچک) کمبود فضای شدید، جبران ناهنجاری های فکی ایجاد فضای قابل توجه، نتایج قابل پیش بینی دائمی و غیرقابل بازگشت، کاهش تعداد دندان ها
وسیع کننده کام (Expander) باز کردن درز میانی استخوان کام برای افزایش عرض فک بالا تنگی فک بالا، کراس بایت خلفی عدم نیاز به کشیدن دندان، بهبود تقارن فک فقط در سنین رشد موثر است، نیاز به همکاری بیمار دارد
تراش بین دندانی (IPR) برداشتن مقدار بسیار کمی از مینای بین دندان ها کمبود فضای خفیف تا متوسط روش محافظه کارانه، عدم نیاز به کشیدن دندان فضای ایجاد شده محدود است، برای همه مناسب نیست
حرکت دیستال (Distalization) حرکت دادن دندان های آسیاب به سمت عقب قوس دندانی کمبود فضای متوسط، به خصوص در فک بالا عدم نیاز به کشیدن دندان نیاز به ابزارهای کمکی مانند مینی اسکرو دارد، زمان بر است

سن مناسب برای درمان درآمدن دندان بالای لثه چه زمانی است؟

بهترین زمان برای ارزیابی و شروع درمان این ناهنجاری، دوره سنی مختلط دندانی است، یعنی حدود سن ۹ تا ۱۱ سالگی. در این سن، رشد فک ها هنوز کامل نشده است و متخصص ارتودنسی می تواند از این پتانسیل رشد برای هدایت فک و ایجاد فضا به روش های محافظه کارانه تری مانند استفاده از وسیع کننده کام بهره ببرد.

شروع درمان در این سن می تواند از نهفته شدن کامل دندان نیش جلوگیری کرده و فرآیند درمان را ساده تر و کوتاه تر کند. با این حال، این به آن معنا نیست که این مشکل در سنین بالاتر قابل درمان نیست. ارتودنسی بزرگسالان نیز می تواند با موفقیت این ناهنجاری را اصلاح کند، هرچند ممکن است درمان کمی پیچیده تر و طولانی تر باشد.

مدت زمان درمان ارتودنسی برای ناهنجاری درآمدن دندان بالای لثه چقدر است؟

ارتودنسی چقدر طول میکشد؟ این سوال یکی از رایج ترین سوالات بیماران است. مدت زمان درمان برای پایین آوردن دندانی که بالای لثه روییده، به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله:

آیا درمان درآمدن دندان بالای لثه دردناک است؟

آیا ارتودنسی درد دارد؟ این نگرانی بسیاری از بیماران است. درمان ارتودنسی به طور کلی بدون درد نیست، اما درد آن شدید و غیرقابل تحمل هم نمیباشد. پس از هر جلسه که سیم ها تنظیم و فعال می شوند، بیمار ممکن است برای چند روز احساس فشار، درد خفیف و حساسیت در دندان ها داشته باشد. این یک واکنش طبیعی است و نشان می دهد که دندان ها در حال حرکت هستند. این درد معمولاً با مسکن های بدون نسخه مانند استامینوفن یا ایبوپروفن به خوبی کنترل می شود. همچنین، خود فرآیند پایین آوردن دندان از بالای لثه نیز ممکن است باعث حساسیت موضعی در آن ناحیه شود که کاملاً طبیعی و موقتی است.

مراقبت های بهداشتی حین درمان ارتودنسی

رعایت بهداشت دهان و دندان در طول درمان ارتودنسی برای جلوگیری از پوسیدگی و التهاب لثه از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است.

نقش نگهدارنده ها (Retainers) پس از اتمام درمان

پس از اینکه دندان نابجا با موفقیت به جای خود هدایت شد و بریس ها برداشته شدند، مرحله بسیار مهم نگهداری آغاز می شود. دندان ها تمایل طبیعی دارند که به موقعیت اولیه خود بازگردند. نگهدارنده ها یا ریتینرها، ابزارهایی ثابت یا متحرک هستند که برای جلوگیری از این بازگشت و تثبیت نتایج درمان در طولانی مدت استفاده می شوند.

استفاده منظم و دقیق از این نگهدارنده ها طبق دستور دکتر مهریزی بهترین متخصص ارتودنسی شهرک غرب، برای موفقیت دائمی درمان کاملاً ضروری است. نادیده گرفتن این مرحله می تواند منجر به بازگشت مشکل و هدر رفتن تمام زمان و هزینه صرف شده برای درمان شود.

آیا درآمدن دندان بالای لثه می تواند به مشکلات فکی منجر شود؟

بله، هرگونه ناهنجاری در ترتیب و موقعیت دندان ها می تواند بر روی هم قرار گرفتن فک ها (بایت) تاثیر منفی بگذارد. درآمدن دندان بالای لثه باعث می شود که دندان مقابل آن در فک دیگر، هیچ تماسی نداشته باشد و این امر تعادل بایت را بر هم می زند.

این عدم تعادل می تواند باعث شود که بیمار برای جویدن، فک خود را به صورت ناخودآگاه در یک موقعیت غیرطبیعی قرار دهد. این وضعیت در دراز مدت می تواند به عضلات جونده و مفصل گیجگاهی فکی (TMJ) فشار وارد کرده و منجر به مشکلاتی مانند سفت شدن عضلات فک و صورت، درد مفصل و سردرد شود.

تفاوت درمان در کودکان و بزرگسالان برای ناهنجاری درآمدن دندان بالای لثه

تفاوت ارتودنسی کودکان و بزرگسالان برای درمان این مشکل، عمدتاً در انعطاف پذیری استخوان و پتانسیل رشد فک نهفته است.

عوارض احتمالی در فرآیند درمان ارتودنسی

درمان ارتودنسی مانند هر مداخله پزشکی دیگری، می تواند با عوارض احتمالی همراه باشد، هرچند این موارد نادر هستند و با انتخاب یک متخصص مجرب و همکاری بیمار به حداقل می رسند.

هزینه درمان درآمدن دندان بالای لثه

هزینه ارتودنسی برای این ناهنجاری به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمیتوان یک قیمت ثابت برای آن تعیین کرد. فاکتورهای تاثیرگذار عبارتند از:

آیا جایگزین های ارتودنسی برای درمان درآمدن دندان بالای لثه وجود دارد؟

برای درمان قطعی و ایده آل درآمدن دندان بالای لثه، هیچ جایگزینی برای درمان ارتودنسی وجود ندارد. ارتودنسی تنها روشی است که دندان را با حفظ ریشه و ساختار سالم، به موقعیت صحیح خود در قوس دندانی منتقل می کند.

راه حل های جایگزین مانند کشیدن دندان نابجا و جایگزینی آن با بریج یا ایمپلنت، یا تراشیدن آن و قرار دادن روکش، روش های تهاجمی، پرهزینه و غیر ایده آلی هستند که تنها در شرایط بسیار خاص ممکن است در نظر گرفته شوند. جراحی فک یا ارتودنسی نیز تنها زمانی مطرح می شود که این ناهنجاری با مشکلات اسکلتی شدید فک همراه باشد.

تاثیر وراثت و ژنتیک در بروز درآمدن دندان بالای لثه

همانطور که قبلاً اشاره شد، ژنتیک نقش مهمی در ایجاد زمینه برای درآمدن دندان بالای لثه ایفا می کند. الگوهای اندازه فک و دندان ها به شدت تحت تاثیر عوامل ارثی هستند. اگر در خانواده شما سابقه شلوغی دندان ها، کمبود فضا یا رویش نابجای دندان نیش وجود دارد، احتمال اینکه فرزندان شما نیز با این مشکل مواجه شوند، بیشتر است.

به همین دلیل، معاینات دوره ای دندانپزشکی از سنین پایین (حدود ۷ سالگی) برای کودکانی که سابقه خانوادگی این مشکلات را دارند، بسیار مهم است. تاثیر وراثت و ژنتیک در ارتودنسی به متخصص این امکان را می دهد که با تشخیص زودهنگام، درمان های پیشگیرانه را آغاز کند.

خدمات تخصصی ارتودنسی در کلینیک فوق تخصصی دکتر مهریزی

درمان ناهنجاری های پیچیده ای مانند درآمدن دندان بالای لثه، نیازمند دانش، تخصص و تجربه بالای یک متخصص ارتودنسی است. در کلینیک دکتر احسان مهریزی، با استفاده از جدیدترین تکنولوژی های تشخیصی و درمانی، یک برنامه درمانی جامع و شخصی سازی شده برای اصلاح این ناهنجاری و دستیابی به لبخندی زیبا و عملکردی ارائه می شود.

ثبت درخواست مشاوره

برای دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با دکتر احسان مهریزی، متخصص ارتودنسی و ناهنجاری های فک و صورت، فرم زیر را پر کنید. 

نتیجه گیری

درآمدن دندان بالای لثه یک ناهنجاری شایع اما قابل درمان است که نباید نادیده گرفته شود. این وضعیت که اغلب به دلیل کمبود فضا در قوس دندانی رخ می دهد، علاوه بر تاثیر منفی بر زیبایی، می تواند منجر به مشکلات بهداشتی، عملکردی و حتی آسیب به دندان های مجاور شود. درمان ارتودنسی، به ویژه اگر در سنین پایین تر آغاز شود، بهترین و قطعی ترین راه حل برای هدایت این دندان به موقعیت صحیح، بازگرداندن عملکرد طبیعی بایت و ایجاد یک لبخند هماهنگ و زیبا است. این فرآیند اگرچه زمان بر است، اما یک سرمایه گذاری بلند مدت برای سلامت و اعتماد به نفس فرد محسوب می شود. مشاوره با یک متخصص ارتودنسی مجرب مانند دکتر احسان مهریزی متخصص ارتودنسی، اولین و مهم ترین گام برای درک گزینه های درمانی و آغاز مسیر دستیابی به لبخندی سالم و زیبا است.

سوالات متداول

اگر دندان بالای لثه درمان نشود چه اتفاقی می افتد؟

در صورت عدم درمان، این دندان به دلیل دشواری در تمیز کردن، به شدت مستعد پوسیدگی و بیماری لثه خواهد بود. همچنین می تواند به ریشه دندان های مجاور آسیب برساند و باعث مشکلات بایت و درد فک در دراز مدت شود.

تفاوت ارتودنسی ثابت و متحرک برای درمان این مشکل چیست؟

برای درمان پیچیده ای مانند پایین آوردن یک دندان از بالای لثه، نیاز به اعمال نیروهای سه بعدی و کنترل شده است که این امر تنها با ارتودنسی ثابت (بریس) امکان پذیر است. ارتودنسی متحرک برای این نوع حرکت های پیچیده کارایی ندارد و تنها ممکن است در مراحل اولیه برای ایجاد فضا به کار رود. مزایای ارتودنسی دیمون که نوعی سیستم ثابت پیشرفته است، می تواند به کاهش طول درمان کمک کند.

آیا بعد از درمان، امکان بازگشت دندان به حالت اولیه وجود دارد؟

بله، دندان ها تمایل طبیعی به بازگشت به موقعیت قبلی خود دارند. به همین دلیل، استفاده منظم از نگهدارنده های ارتودنسی (ریتینر) پس از اتمام درمان، برای حفظ نتایج و جلوگیری از برگشت دندان بعد از ارتودنسی کاملاً ضروری است.

آیا درآمدن دندان بالای لثه می تواند باعث سردرد شود؟

به طور غیر مستقیم بله. این ناهنجاری با ایجاد اختلال در بایت، می تواند باعث فعالیت بیش از حد و اسپاسم عضلات جونده شود. این تنش عضلانی می تواند به صورت سردرد های تنشی، به خصوص در ناحیه شقیقه ها، بروز کند. ارتودنسی و سر درد ارتباطی است که بسیاری از بیماران پس از درمان و اصلاح بایت، بهبود آن را گزارش می دهند.

آیا امکان درمان این ناهنجاری با الاینرهای شفاف (اینویزیلاین) وجود دارد؟

درمان این ناهنجاری با الاینرهای شفاف بسیار چالش برانگیز است و تنها در موارد بسیار خفیف که نیاز به حرکت عمودی کمی دارد، ممکن است امکان پذیر باشد. در اکثر موارد، برای پایین آوردن دندان از ارتفاع بالا، نیاز به اعمال نیروی دقیق با استفاده از براکت و سیم است.

چرا دندان نیش بیشتر از سایر دندان ها دچار این مشکل می شود؟

دندان نیش به دلیل اینکه یکی از آخرین دندان های دائمی است که رویش می یابد (حدود ۱۱-۱۳ سالگی)، اغلب با کمبود فضا مواجه می شود. دندان های پیشین و آسیاب های کوچک قبلاً جای خود را گرفتند و اگر فک کوچک باشد، دندان نیش مجبور به یافتن مسیر جایگزین برای رویش می شود. هایپردونتیا یا دندان اضافه نیز می تواند یکی از دلایل نادر کمبود فضا و رویش نابجای دندان نیش باشد.

آیا می توان دندانی که بالای لثه درآمده را روکش کرد؟

روکش کردن این دندان یک راه حل درمانی ایده آل نیست. این کار تنها ظاهر مشکل را می پوشاند اما مشکل موقعیت و بایت را حل نمی کند. برای قرار دادن روکش، باید مقدار زیادی از ساختار سالم دندان تراشیده شود. ارتودنسی یک روش بسیار محافظه کارانه تر است.

منابع: 

خروج از نسخه موبایل