جابجا شدن دندان

جابجا شدن دندان به حرکت تدریجی یا ناگهانی دندان ها از موقعیت اصلی خود در قوس دندانی گفته میشود. این پدیده میتواند به دلایل متعددی رخ دهد. این دلایل از عوامل طبیعی مانند افزایش سن تا مشکلات پیچیده تر مانند بیماری لثه را شامل میشود. جابجایی دندان ها نه تنها زیبایی لبخند را تحت تأثیر قرار میدهد. بلکه میتواند منجر به مشکلات عملکردی در جویدن شود. همچنین میتواند باعث بروز درد و ناراحتی در فک گردد. درک دلایل این حرکت و اقدام به موقع برای درمان، برای حفظ سلامت بلند مدت دهان و دندان ضروری است. عدم درمان میتواند منجر به تحلیل استخوان فک و مشکلات جدی تر شود.

در این مقاله با راهنمایی های دکتر احسان مهریزی متخصص ارتودنسی، به بررسی کامل این موضوع میپردازیم. ما شما را با بهترین راهکارهای پیشگیری و درمانی آشنا میکنیم.

جابجا شدن دندان چیست؟

جابجا شدن دندان به هر نوع حرکت دندان از جایگاه اصلی خود اشاره دارد. این حرکت میتواند به صورت چرخشی، کج شدن یا حرکت کلی باشد. این وضعیت میتواند هم در افرادی که درمان اصلاحی داشتند رخ دهد. هم در افرادی که هرگز درمان نکردند نیز دیده میشود. این پدیده نشان دهنده تغییر در نیروهای وارده بر دندان ها است. یا میتواند نشانه ضعف در بافت های نگهدارنده دندان باشد. این مشکل میتواند به صورت تدریجی و نا محسوس اتفاق بیفتد.

عوارض ناشی از جابجایی دندان ها بسیار گسترده است. این عوارض فراتر از یک مشکل زیبایی ساده هستند. دندان های جابجا شده میتوانند باعث ایجاد گیر غذایی شوند. این امر تمیز کردن دندان ها را دشوار میکند. در نتیجه خطر پوسیدگی و بیماری لثه افزایش می یابد. همچنین، این وضعیت میتواند نظم بایت شما را به هم بزند. بایت همان نحوه قرارگیری دندان های دو فک روی هم است. این ناهماهنگی میتواند منجر به سایش بیش از حد دندان ها شود. همچنین میتواند باعث بروز مشکلات در مفصل فک (TMJ) گردد.

در نهایت، جابجا شدن دندان ها یک زنگ خطر است. این وضعیت نشان میدهد که تعادل در سیستم دندانی شما به هم خورده است. مراجعه به موقع به متخصص برای تشخیص علت اصلی ضروری است. این کار از بروز مشکلات پیچیده تر در آینده جلوگیری میکند. مال اکلوژن یکی از نتایج اصلی این پدیده است.

آشنا شوید: پلاک متحرک ارتودنسی | کجی دندان با زبان زدن به لثه و دندان

دلایل طبیعی جابجا شدن دندان

جابجا شدن دندان همیشه به دلیل درمان های قبلی نیست. عوامل طبیعی و فیزیولوژیک زیادی باعث حرکت تدریجی دندان ها در طول زندگی میشوند. این عوامل میتوانند سلامت و نظم دندان ها را به خطر بیندازند.

• افزایش سن و تغییرات فیزیولوژیک: با افزایش سن، تغییرات جزئی در استخوان فک رخ میدهد. فشارهای ملایم و مداوم لب ها و گونه ها نیز وجود دارد. این عوامل میتوانند باعث تشدید شلوغی در دندان های جلو شوند.
• بیماری لثه و پریودنتیت: این یکی از شایع ترین دلایل است. بیماری لثه با تخریب استخوان نگهدارنده دندان همراه است. با از دست رفتن حمایت استخوانی، دندان ها شروع به حرکت و لق شدن میکنند.
• از دست دادن دندان: وقتی یک دندان کشیده میشود، یک فضای خالی ایجاد میگردد. دندان های مجاور و مقابل به طور طبیعی به سمت این فضای خالی حرکت میکنند. این پدیده باعث به هم خوردن کل نظم قوس دندانی میشود.
• فشار ناشی از زبان و عادات دهانی: فشار دادن زبان به پشت دندان ها یا عاداتی مانند جویدن ناخن میتواند مضر باشد. این فشارها به تدریج دندان ها را جابجا میکنند. تجمع پلاک دندان این روند را با ایجاد التهاب بدتر میکند.

آشنا شوید: مسواک ارتودنسی دندان | معرفی انواع اجزای ارتودنسی

از دست دادن یک دندان باعث جابجا شدن دندان های دیگر میشود؟

بله، به طور قطع. از دست دادن حتی یک دندان میتواند یک واکنش زنجیره ای از حرکات ناخواسته را در کل دهان آغاز کند. دندان ها در یک سیستم متعادل و در تماس با یکدیگر قرار دارند. آنها به طور طبیعی تمایل دارند فضاهای خالی را پر کنند. وقتی یک دندان از دست میرود، دندان پشتی شروع به کج شدن به سمت فضای خالی میکند. دندان جلویی نیز به سمت عقب حرکت میکند. این حرکات باعث ایجاد فاصله در نقاط دیگر قوس دندانی میشود.

علاوه بر این، دندان مقابل در فک دیگر نیز تحت تأثیر قرار میگیرد. برای مثال، اگر یک دندان آسیای پایین کشیده شود، دندان آسیای بالای مقابل آن به تدریج به سمت پایین حرکت میکند. این پدیده که به آن “اور اراپشن” (Over-eruption) میگویند، باعث ایجاد مشکلات بایتی شدید میشود. این جابجایی ها نه تنها زیبایی را تحت تأثیر قرار میدهند، بلکه بهداشت را دشوار کرده و میتوانند منجر به درمان شلوغی دندان با ارتودنسی در آینده شوند.

مقاله مفید: مراقبت های ارتودنسی متحرک

چگونه درمان های اصلاحی باعث جابجا شدن دندان میشوند؟

درمان های اصلاحی مانند استفاده از بریس، بر اساس اصل جابجا شدن کنترل شده دندان ها کار میکنند. این یک فرایند بیولوژیکی پیچیده و مدیریت شده است.

• اعمال نیروی کنترل شده: بریس ارتودنسی نیروی ملایم و پیوسته ای را به دندان ها وارد میکند. این نیرو باعث فشرده شدن بافت های اطراف ریشه در یک سمت میشود.
• فرایند بازسازی استخوان: در سمتی که فشار وارد میشود، سلول هایی به نام استئوکلاست فعال میشوند. این سلول ها استخوان را تحلیل میدهند و راه را برای حرکت دندان باز میکنند.
• ساخته شدن استخوان جدید: همزمان، در سمت مقابل که بافت ها کشیده میشوند، سلول هایی به نام استئوبلاست فعال میگردند. این سلول ها استخوان جدیدی را میسازند و فضای پشت سر دندان را پر میکنند.
• حرکت تدریجی: این فرایند هماهنگ تحلیل و ساخت استخوان، به دندان اجازه میدهد تا به آرامی در داخل فک حرکت کند. این حرکت یکی از عوارض ارتودنسی دندان نیست، بلکه هدف اصلی آن است.
• اهمیت نیروی ملایم: اعمال نیروی بیش از حد میتواند به ریشه دندان آسیب برساند. به همین دلیل، این فرایند باید حتماً تحت نظر متخصص انجام شود.

چرا بعد از درمان، جابجا شدن دندان اتفاق می افتد؟

جابجا شدن دندان ها پس از اتمام درمان و برداشتن بریس ها، یک پدیده رایج و طبیعی به نام “ریلاپس” یا بازگشت است. این اتفاق به این دلیل رخ میدهد که بافت های اطراف دندان، به خصوص الیاف الاستیک لثه، دارای “حافظه” هستند. آنها تمایل دارند دندان را به موقعیت نامرتب اولیه خود باز گردانند.

علاوه بر این، پس از برداشتن بریس ها، دندان ها دیگر تحت کنترل نیروی دستگاه نیستند. آنها تحت تأثیر نیروهای طبیعی جویدن، فشار لب ها و زبان قرار میگیرند. اگر موقعیت جدید آنها به طور کامل تثبیت نشده باشد، این نیروها میتوانند به راحتی باعث حرکت و جابجایی آنها شوند. به همین دلیل است که دوره نگهداری پس از درمان، شاید مهم ترین بخش کل فرایند باشد. عدم استفاده صحیح از نگهدارنده ها، دلیل اصلی جابجا شدن دندان ها پس از درمان است. این مشکل میتواند حتی در ارتودنسی یک فک نیز رخ دهد.

علائم و نشانه های جابجا شدن دندان چیست؟

تشخیص زودهنگام جابجا شدن دندان ها میتواند از پیشرفت آن جلوگیری کند. باید به تغییرات جزئی در دهان خود توجه کنید.

• ایجاد یا افزایش فاصله بین دندان ها: اگر متوجه شدید که فاصله جدیدی بین دندان هایتان ایجاد شده است. یا فاصله قبلی در حال افزایش است، این یک نشانه واضح است.
• ایجاد شلوغی و نامرتبی جدید: به هم فشرده شدن و روی هم قرار گرفتن دندان ها، به خصوص در دندان های جلوی فک پایین، یکی از شایع ترین علائم است.
• تغییر در نحوه قرارگیری دندان ها (بایت): اگر احساس میکنید دندان های بالا و پایین شما دیگر مانند گذشته به درستی روی هم قرار نمیگیرند، این میتواند نشانه جابجایی باشد.
• مشکل در استفاده از نگهدارنده متحرک: اگر نگهدارنده متحرک شما دیگر به راحتی جا نمیرود یا احساس میکنید فشار زیادی وارد میکند، این یعنی دندان های شما حرکت کردند.
• احساس لقی جزئی در دندان: لق شدن دندان در ارتودنسی در حین درمان طبیعی است. اما پس از درمان، این حس نباید وجود داشته باشد.

جدول مقایسه ای: علل اصلی جابجا شدن دندان و راهکارهای پیشگیری

علت جابجا شدن دندان	راهکار اصلی پیشگیری
بیماری لثه (پریودنتیت)	رعایت بهداشت کامل دهان و دندان، جرم گیری منظم
از دست دادن دندان	جایگزینی سریع دندان از دست رفته با ایمپلنت یا بریج
دندان قروچه (براکسیسم)	استفاده از نایت گارد سفارشی در هنگام خواب
عادات دهانی مضر (فشار زبان)	انجام تمرینات میوفانکشنال، مشورت با گفتار درمان گر
بازگشت پس از درمان اصلاحی	استفاده منظم و دقیق از نگهدارنده ها (ریتینر ها)

نقش حیاتی نگهدارنده ها در جلوگیری از جابجا شدن دندان

مهم ترین و موثرترین راه برای جلوگیری از جابجا شدن دندان ها پس از درمان، استفاده دقیق و متعهدانه از دستگاه های نگهدارنده یا ریتینر است. ریتینرها به دو دسته اصلی ثابت و متحرک تقسیم میشوند. آنها برای مقابله با نیروهای طبیعی که قصد دارند دندان ها را به حالت نامرتب اولیه بازگردانند، طراحی شده اند. این دستگاه ها با ثابت نگه داشتن دندان ها در موقعیت جدید و اصلاح شده خود، به استخوان و بافت های لثه زمان میدهند تا به طور کامل در اطراف ریشه ها بازسازی و محکم شوند. این فرایند تثبیت، کلید دستیابی به یک نتیجه پایدار و مادام العمر است.

نگهدارنده های ثابت یا سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی، یک سیم نازک است که به طور دائمی به پشت دندان های جلو چسبانده میشود. این روش به دلیل عدم نیاز به همکاری بیمار، بسیار موثر است. نگهدارنده های متحرک، مانند پلاک های شفاف یا هاولی، باید طبق دستور دقیق متخصص استفاده شوند. معمولاً در ماه های اولیه پس از درمان، استفاده تمام وقت از آنها ضروری است. سپس استفاده شبانه برای سال های طولانی، و در بسیاری موارد به صورت مادام العمر، توصیه میشود.

انواع مختلف جابجا شدن دندان

جابجا شدن دندان میتواند به شکل های مختلفی رخ دهد. درک این انواع به متخصص در انتخاب بهترین مکانیک درمانی کمک میکند.

• کج شدن یا تیپینگ (Tipping): این ساده ترین نوع حرکت است. در این حالت، تاج دندان در یک جهت و ریشه در جهت مخالف حرکت میکند. دندان حول یک نقطه در مرکز ریشه میچرخد.
• حرکت بدنی یا ترنسلیشن (Translation): در این نوع حرکت، کل دندان، شامل تاج و ریشه، به صورت موازی و بدون تغییر در زاویه، به موقعیت جدیدی منتقل میشود.
• چرخش یا روتیشن (Rotation): در این حالت، دندان حول محور طولی خود میچرخد. اصلاح چرخش دندان یکی از چالش های درمان است.
• بیرون زدگی یا اکستروژن (Extrusion): این حرکت به معنای خروج دندان از حفره استخوانی خود است.
• فرورفتگی یا اینتروژن (Intrusion): این حرکت به معنای فرو رفتن دندان به داخل استخوان فک است. این یکی از دشوارترین حرکات در درمان های اصلاحی است.

آیا دندان عقل باعث جابجا شدن دندان های دیگر میشود؟

برخی مطالعات این ارتباط را تأیید میکنند، در حالی که برخی دیگر معتقدند نیروی دندان عقل برای جابجا کردن یک ردیف کامل از دندان ها کافی نیست. آنها معتقدند که شلوغی دندان های جلو در سنین جوانی، بیشتر به دلیل تغییرات فیزیولوژیک رشد فک و فشار لب ها است تا دندان عقل. با این حال، اگر فضای کافی برای رویش دندان عقل وجود نداشته باشد، کشیدن آن برای جلوگیری از مشکلات احتمالی دیگر مانند پوسیدگی دندان مجاور، بیماری لثه یا ایجاد کیست، به شدت توصیه میشود. تصمیم برای کشیدن دندان عقل در ارتودنسی باید توسط متخصص گرفته شود.

چگونه میتوان از جابجا شدن دندان پیشگیری کرد؟

پیشگیری از جابجایی ناخواسته دندان ها با رعایت مجموعه ای از نکات بهداشتی و مراقبتی امکان پذیر است.

• حفظ سلامت لثه ها: مهم ترین قدم، رعایت بهداشت کامل دهان و دندان است. مسواک زدن صحیح و استفاده روزانه از نخ دندان، از بیماری پریودنتال لثه که عامل اصلی تحلیل استخوان و جابجایی دندان است، جلوگیری میکند.
• مراجعات منظم دندانپزشکی: برای معاینه و جرم گیری حرفه ای هر شش ماه یکبار به دندانپزشک مراجعه کنید. این کار به تشخیص زودهنگام هر مشکلی کمک میکند.
• استفاده از محافظ دندان (نایت گارد): اگر عادت به دندان قروچه دارید، حتماً از نایت گارد سفارشی در هنگام خواب استفاده کنید تا از دندان هایتان در برابر نیروهای مخرب محافظت نمایید.
• جایگزینی دندان های از دست رفته: در صورت کشیدن دندان، در اسرع وقت برای جایگزینی آن با ایمپلنت یا بریج اقدام کنید تا از حرکت دندان های مجاور جلوگیری شود.
• استفاده دقیق از ریتینر ها: اگر درمان اصلاحی داشتید، استفاده مادام العمر از نگهدارنده ها، تنها راه تضمینی برای جلوگیری از بازگشت نتایج است.

بهترین درمان برای جابجا شدن دندان چیست؟

بهترین روش درمانی برای دندان هایی که قبلاً جابجا شدند، بستگی به شدت و علت جابجایی دارد. اگر جابجایی قابل توجه باشد یا مدت زمان زیادی از آن گذشته باشد، معمولاً نیاز به یک دوره درمانی جدید وجود دارد. این دوره میتواند یک درمان کوتاه مدت و محدود با استفاده از بریس های جزئی یا چند عدد الاینر شفاف باشد. در مواردی که جابجایی شدید است و بایت به طور کلی به هم خورده است، ممکن است نیاز به یک دوره ارتودنسی مجدد و کامل باشد. در نهایت، اگر جابجایی ناشی از بیماری شدید لثه باشد، اولین قدم درمان بیماری لثه توسط متخصص پریودنتیست و سپس اقدام برای درمان های اصلاحی است.

خطرات نادیده گرفتن جابجا شدن دندان

• تشدید نا مرتبی: حرکت جزئی دندان ها به مرور زمان بیشتر شده و اصلاح آن نیازمند درمان های پیچیده تر و طولانی تری خواهد بود.
• افزایش خطر پوسیدگی و بیماری لثه: همانطور که گفته شد، دندان های نامرتب بهداشت را دشوار کرده و ریسک این بیماری ها را افزایش میدهند.
• ایجاد مشکلات بایتی: جابجایی دندان ها میتواند منجر به ایجاد یک بایت نامناسب شود که این خود سرآغاز مشکلات دیگری است.
• سایش غیرطبیعی دندان ها: یک بایت نامتعادل باعث میشود برخی دندان ها تماس های زودرس و شدید تری داشته باشند که این امر منجر به ساییدگی سریع آنها میشود.
• مشکلات مفصل فک (TMJ): فشار نامناسب ناشی از بایت غلط، میتواند به مفصل فک آسیب زده و باعث فک درد عصبی، سردرد و صدای مفصل شود.
• از دست دادن دندان: در نهایت، اگر جابجایی ناشی از بیماری لثه باشد و درمان نشود، میتواند منجر به از دست دادن دندان ها گردد.

جدول مقایسه ای: راهکارهای درمانی برای جابجا شدن دندان

روش درمان	کاربرد اصلی	مزایا	معایب
تنظیم یا ساخت ریتینر جدید	جابجایی بسیار جزئی و زودهنگام پس از درمان	سریع، کم هزینه، غیر تهاجمی	فقط برای موارد بسیار خفیف کاربرد دارد
ارتودنسی جزئی (ثابت یا متحرک)	جابجایی متوسط در دندان های جلو	دوره درمان کوتاه (چند ماه)، هزینه کمتر از درمان کامل	بایت کلی را اصلاح نمیکند
ارتودنسی جامع مجدد	جابجایی شدید و به هم خوردن کلی بایت	اصلاح کامل و ریشه ای مشکل، نتیجه با ثبات	هزینه بالا، طول درمان زیاد
ونیرهای زیبایی (کامپوزیت/لمینت)	پوشاندن ظاهری جابجایی های بسیار جزئی	بسیار سریع (یک یا دو جلسه)	عدم اصلاح ریشه مشکل، تهاجمی (در مورد لمینت)

درمان تخصصی جابجا شدن دندان در شهرک غرب

ساکنین مناطق غرب تهران، به ویژه شهرک غرب و سعادت آباد، این فرصت را دارند که از خدمات تخصصی و پیشرفته دکتر احسان مهریزی بهترین متخصص ارتودنسی شهرک غرب در کلینیک مجهز ایشان بهرمند شوند.

کلینیک ما با دسترسی آسان و بهره گیری از تکنولوژی های جدید دنیا است. اینجا یک مرکز تخصصی برای درمان انواع ناهنجاری های دندانی و فکی است. این شامل درمان جابجایی های دندانی نیز میشود. دکتر مهریزی بر دانش فنی و تجربه بالای خود تکیه دارد. او بهترین و کارآمد ترین طرح درمان را برای شما طراحی میکند. هدف اصلاح جابجا شدن دندان های شما است. این لبخند سالم و با ثبات خواهد بود. انتخاب یک متخصص معتبر در نزدیکی شما بسیار مهم است. این به معنای راحتی در مراجعات منظم شما است. همچنین به مدیریت بهتر کل فرایند درمان کمک میکند.

خدمات جامع برای پیشگیری و درمان جابجا شدن دندان در کلینیک دکتر مهریزی

در کلینیک بهترین متخصص ارتودنسی، دکتر احسان مهریزی، ما با بهره گیری از دقیق ترین روش های تشخیصی و مدرن ترین تکنیک های درمانی، انواع ناهنجاری های چرخش دندان را با بالاترین میزان موفقیت درمان میکنیم.

• ارتودنسی کودکان: تشخیص زودهنگام و درمان های پیشگیرانه برای جلوگیری از این مشکل.
• ارتودنسی بزرگسالان: ارائه رنگ های متنوع، از شاد تا رسمی، متناسب با استایل بزرگسالان.
• ارتودنسی ثابت: استفاده از با کیفیت ترین براکت ها و کش های رنگی.
• ارتودنسی متحرک: دستگاه های متحرک برای درمان های اولیه و دوره نگهداری.
• ارتودنسی نامرئی: سیستم پیشرفته اینویزیلاین برای یک درمان کاملاً نا محسوس.
• ارتودنسی سرامیکی: ترکیبی از زیبایی و کارایی با براکت های همرنگ دندان.
• ارتودنسی لینگوال: پیشرفته ترین سیستم ارتودنسی برای یک درمان کاملاً پنهان.

نتیجه گیری

جابجا شدن دندان یک فرایند پویا است. این میتواند ناشی از عوامل طبیعی یا بازگشت نتایج درمان باشد. این مشکل نه تنها زیبایی لبخند را به خطر می اندازد. بلکه میتواند سلامت بلند مدت دهان و دندان را نیز تهدید کند. پیشگیری از این پدیده با رعایت بهداشت کامل امکان پذیر است. در صورت بروز جابجایی، مراجعه فوری به متخصص ضروری است. این کار از پیشرفت مشکل جلوگیری میکند.

درمان های مدرن اصلاحی میتوانند به طور موثری این مشکل را برطرف کنند. این روش ها لبخند و عملکرد صحیح را به شما باز میگردانند. کلید موفقیت، تشخیص صحیح علت و استفاده مادام العمر از نگهدارنده ارتودنسی است. این کار برای تضمین پایداری نتایج ضروری میباشد. در کلینیک دکتر احسان مهریزی متخصص ارتودنسی، ما متعهد به ارائه نتایج پایدار هستیم. ما شما را در تمام مراحل درمان و نگهداری همراهی میکنیم.

سوالات متداول

آیا جابجا شدن دندان همیشه قابل مشاهده است؟

خیر، در مراحل اولیه، جابجایی ممکن است بسیار جزئی و نا محسوس باشد. گاهی اوقات، اولین نشانه آن، مشکل در جا رفتن ریتینر متحرک یا گیر کردن نخ دندان در یک ناحیه جدید است.

آیا استرس میتواند باعث جابجا شدن دندان شود؟

استرس به طور غیر مستقیم میتواند باعث جابجایی دندان شود. استرس یکی از دلایل اصلی دندان قروچه (براکسیسم) است. این عادت با اعمال نیروهای شدید، میتواند باعث حرکت و سایش دندان ها شود. تاثیر استرس بر سلامت دهان و دندان یک عامل مهم است.

آیا بعد از کشیدن دندان، جابجا شدن دندان های دیگر قطعی است؟

بله، حرکت دندان های مجاور به سمت فضای خالی، یک واکنش بیولوژیکی تقریباً قطعی است. سرعت و میزان این حرکت در افراد مختلف متفاوت است، اما دیر یا زود اتفاق خواهد افتاد.

آیا جابجا شدن دندان باعث تغییر در فرم صورت میشود؟

جابجایی های جزئی معمولاً تأثیر محسوسی بر چهره ندارند. اما جابجایی های شدید، به خصوص موارد ناشی از دست دادن چندین دندان، میتواند با کاهش ارتفاع عمودی صورت و فرو رفتن لب ها، باعث تغییر فرم لب بعد از ارتودنسی و ایجاد ظاهری پیرتر شود.

آیا بارداری میتواند باعث جابجا شدن دندان شود؟

تغییرات هورمونی در دوران بارداری میتواند باعث شل شدن موقتی لیگامان های نگهدارنده دندان شود. این امر دندان ها را کمی مستعد حرکت میکند. به همین دلیل، استفاده دقیق از ریتینر در ارتودنسی در دوران بارداری و پس از آن اهمیت ویژه ای دارد.

چگونه بفهمم جابجا شدن دندان من طبیعی است یا نگران کننده؟

هرگونه جابجایی که باعث ایجاد مشکل در بایت، گیر غذایی یا نارضایتی زیبایی شود، نگران کننده است و باید توسط متخصص بررسی گردد. هیچ حرکت ناخواسته ای “طبیعی” تلقی نمیشود. ارتودنسی دیجیتال میتواند این تغییرات را به دقت اندازه گیری کند.

آیا جابجا شدن دندان میتواند باعث سردرد شود؟

بله، اگر جابجایی دندان منجر به ایجاد یک بایت نامناسب و تداخلات اکلوزالی شود، میتواند باعث فعالیت بیش از حد عضلات جونده و مفصل فک گردد. این تنش عضلانی یکی از دلایل شایع سردرد های تنشی است.

منابع

• American Association of Orthodontists (AAO)
• WebMD