در این مطلب می خواهیم درباره نحوه استفاده از موم ارتودنسی صحبت کنیم. افرادی که ارتودنسی انجام میدهند، ممکن است دچار ناراحتیهایی در ناحیه زبان یا لثه شوند. زمانی که براکت و سیم بر روی دندانها قرار میگیرد، این ناراحتیها شروع خواهد شد. حتی در زمان صحبت کردن به دلیل اینکه زبان و یا لب به براکتها و سیم برخورد میکنند، زخمهایی بر روی آنها ایجاد خواهد شد. البته این قبیل ناراحتیها معمولاً در ابتدای ارتودنسی اتفاق افتاده و بعد از مدتی بافت زبان و لثه و همچنین بافت داخلی لب مقاومتی نسبت به این بریسها پیدا خواهند کرد.
اما از آنجایی که زخم در ناحیه دهان بسیار دیر بهبود پیدا میکند، بنابراین موم ارتودنسی یکی از بهترین راهکارهایی است، که به کمک این قبیل افراد آمده و باعث میشود از بروز زخم در ناحیه لب و زبان جلوگیری شود. در این مطلب با دکتر احسان مهریزی متخصص ارتودنسی در سعادت آباد همراه باشید تا در مورد موم ارتودنسی و نحوه استفاده از آن بیشتر بدانید.
مواد تشکیل دهنده موم ارتودنسی
موم ارتودنسی از موم های طبیعی ساخته می شود و گاهی اوقات حاوی چند ماده اضافی مانند نعنا برای بافت و طعم است. برخی از موم های ارتودنسی از موم زنبور عسل یا موم کارنائوبا ساخته می شوند، در حالی که برخی دیگر از موم میکروکریستالی یا پارافین حاصل از نفت ساخته می شوند. آنچه حائز اهمیت می باشد، این است که موم ارتودنسی، طبیعی و ایمن است و اگر بیماران هنگام صحبت کردن یا جویدن، به طور تصادفی کمی موم بخورند، هیچ مشکلی پیش نمی آید.
این موم در واقع یک سد و لایه محافظی بین بریس ارتودنسی با بافت های نرم داخل دهان است. در برخی افراد این امکان وجود دارد که براکت ها و سایر بخش های بریس باعث زخمی شدن لب، زبان و یا لثه شوند. این موم را به روی براکت می زنند، تا دیگر براکت به این بافت ها برخورد نکند. متخصص ارتودنسی معمولا این موم یا وکس را برای کودکان درخواست می دهد که ممکن است در ابتدا با بریس ها مشکل داشته باشند.
اطلاعات بیشتر: بهترین متخصص ارتودنسی کودکان
۵ دلیل اصلی استفاده از موم ارتودنسی
در این بخش، به مهمترین دلایل استفاده از موم ارتودنسی اشاره میکنیم:
- جلوگیری از زخم شدن زبان و لب: موم یک لایه نرم و محافظ روی براکتها ایجاد میکند و از سایش و بریدگی بافتهای نرم جلوگیری مینماید.
- کاهش درد و ناراحتی در روزهای اولیه ارتودنسی: در هفتههای اول، دهان شما به بریس عادت ندارد و موم میتواند این دوران را برایتان قابلتحملتر کند.
- پیشگیری از عفونت و التهاب در زخمهای دهانی: با پوشاندن لبههای تیز براکت، از ورود باکتری به زخمهای کوچک جلوگیری میشود.
- امکان صحبت کردن و غذا خوردن بدون درد: وقتی موم روی براکت قرار میگیرد، شما میتوانید راحتتر صحبت کنید و غذا بخورید، چون دیگر براکت به بافتهای دهان شما ساییده نمیشود.
- آرامشبخش بودن برای کودکان و بزرگسالان: بسیاری از بیماران، بهویژه کودکان، با دیدن و حس کردن موم روی بریسها، احساس امنیت و آرامش بیشتری میکنند و استرس کمتری از درمان دارند.
آشنا شوید: بریس ارتودنسی چیست؟
آموزش گام به گام نحوه استفاده از موم ارتودنسی
نکته بسیار مهم در استفاده از موم ارتودنسی، رعایت بهداشت است. عدم رعایت نکات بهداشتی باعث ورود باکتریها به دهان میشود که قطعاً شرایط زخم و آفتهای دهان را بدتر خواهد کرد. برای استفاده صحیح از موم، این مراحل را به ترتیب انجام دهید:
- دستهای خود را کاملاً با آب و صابون بشویید و لای انگشتان و زیر ناخنها را تمیز کنید.
- دندانها و براکتها را با یک مسواک نرم بهآرامی تمیز کنید و بعد از آن، با یک دستمال تمیز، سطح براکت را کاملاً خشک کنید. (چون موم روی سطح مرطوب به خوبی نمیچسبد.)
- یک تکه کوچک از موم ارتودنسی را جدا کنید (به اندازه یک نخود یا کمی بزرگتر).
- آن تکه را مانند خمیر یا آدامس، بین دو انگشت خود گرد کنید تا به شکل یک گلوله نرم درآید.
- گام پنجم: گلوله مومی را مستقیماً روی سطح براکتی که باعث اذیت شما میشود، فشار دهید و بهخوبی بچسبانید.
- با زبان خود، آرامی موم را چک کنید تا مطمئن شوید که محکم روی براکت قرار گرفته و لبههای تیز را پوشانده است.
به همین راحتی، شما مانع اصطکاک براکت با سطح داخل دهان خود میشوید. با وجود مزایای متعدد، آگاهی از عوارض ارتودنسی دندان پیش از شروع درمان نیز اهمیت دارد.
مقاله مفید: مراقبت های ارتودنسی متحرک
انواع موم ارتودنسی از نظر جنس و کاربرد
| نوع موم | جنس اصلی | ویژگیها | مناسب برای |
|---|---|---|---|
| موم زنبور عسل | موم طبیعی زنبور عسل | نرم، چسبندگی خوب، طعم ملایم | افرادی که حساسیت به مواد شیمیایی ندارند |
| موم پارافینی | پارافین نفتی | سفتتر، ماندگاری بیشتر، بیطعم | افرادی که به مومهای طبیعی حساسیت دارند |
| موم میکروکریستالی | مشتقات نفت | انعطافپذیر، چسبندگی عالی، شفاف | استفاده طولانیمدت در طول روز |
| موم کارنائوبا | گیاهی (برگ درخت نخل) | سختترین نوع، مقاوم در برابر حرارت دهان | افرادی که زیاد صحبت میکنند یا ورزش میکنند |
| موم طعمدار (نعناعی) | ترکیب موم طبیعی + اسانس نعنا | خوشطعم، خوشبو، ایجاد حس تازگی در دهان | کودکان و افرادی که از طعم خنثی خوششان نمیآید |
اگر موم ناخواسته بلعیده شود چه باید کرد؟
مهم ترین سوالی که درباره موم مطرح می شود احتمال قورت دادن آن است. برخی از افراد ممکن است خواسته یا ناخواسته کاری کنند که موم از روی براکت افتاده و وارد دهانشان شود. در این خصوص بد نیست که بدانید موم به هیچ عنوان سمی نیست و اگر وارد گلو و سیستم گوارش شما شود، هیچ مشکلی برایتان پیش نخواهد آمد. اگر قرار بود که موم ارتودنسی برای افراد مشکلی پیش بیاورد، متخصصان اصلا آن را به شما توصیه نمی کردند. بنابراین بدون ترس هر وقت خواستید از آن استفاده کنید. ولی لطفا سعی نکنید عمدی آن را قورت دهید.
مقاله مفید: برای جلوگیری از لق شدن دندان در حین درمان ارتودنسی و برای درمان پیشگیرانه و جلوگیری از بروز این اتفاق، مقاله لینک شده را مطالعه بفرمائید.
نکاتی در مورد نحوه استفاده از موم ارتودنسی
استفاده از موم ارتودنسی ملزم به رعایت نکاتی است که تاثیر آن را بیشتر کند. این نکات عبارتند از:
- موم ارتودنسی همیشگی نیست: وکس ارتودنسی دائمی نیست و بعد از مدتی باید آن را از روی براکتها پاک کنید. معمولاً افراد بیش از چند دقیقه یا چند ساعت از آن استفاده نمیکنند. ممکن است نیاز باشد در طول روز چند بار موم را تعویض کنید که این موضوع جای نگرانی ندارد و کاملاً طبیعی است.
- زمان غذا خوردن و صحبت کردن طولانی، موم را بردارید: هنگامی که غذا میخورید یا وقتی در موقعیتی قرار دارید که باید زیاد صحبت کنید، بهتر است موم را از روی براکت بردارید. زیرا در این موقعیتها، زبان و فکها زیاد حرکت میکنند و ممکن است موم را قورت دهید. البته همانطور که گفتیم، قورت دادن موم هیچ ایرادی ندارد، اما برای راحتی بیشتر، میتوانید پیش از غذا، موم را خارج کنید.
- بعد از هر بار استفاده، دهان خود را بشویید: پس از هر بار استفاده از موم، سعی کنید دهان خود را با دقت با آب ولرم بشویید. این کار به پاک شدن باقیماندههای موم و جلوگیری از تجمع باکتری کمک میکند.
- تا زمان بهبود زخم، از موم استفاده کنید: تا زمانی که زخم داخل دهانتان بهبود یابد یا اینکه متخصص مشکل براکت را حل کند، میتوانید از موم استفاده کنید. به محض اینکه دیگر احساس ناراحتی نکردید، نیازی به ادامه استفاده ندارید.
- موم را در جای خنک و دور از نور خورشید نگهداری کنید: حرارت بالا باعث نرم شدن بیش از حد موم و کاهش کارایی آن میشود. بهتر است موم را در کیف یا جعبهای که همراه دارید، در دمای اتاق نگهداری کنید.
بیشتر بدانید: ارتودنسی دندان های حساس
جدول زمان بندی تعویض موم در طول روز
| زمان استفاده | اقدام مورد نیاز | توضیح |
|---|---|---|
| صبح بعد از مسواک | استفاده از موم تازه روی براکتهای اذیتکننده | موم را بعد از خشک کردن براکت بچسبانید. |
| قبل از صبحانه | خارج کردن موم از روی براکتها | موم را با انگشت یا مسواک بردارید تا هنگام غذا خوردن، موم را قورت ندهید. |
| بعد از صبحانه و شستشوی دهان | استفاده مجدد از موم تازه | دوباره مراحل خشک کردن و چسباندن موم را تکرار کنید. |
| قبل از ناهار | خارج کردن موم | برای خوردن ناهار، حتماً موم را بردارید. |
| بعد از ناهار و مسواک | استفاده از موم جدید | موم قبلی را دور بیندازید و از موم تازه استفاده کنید. |
| قبل از شام | خارج کردن موم | برای شام نیز موم را بردارید. |
| شب قبل از خواب | استفاده از موم تازه و تعویض آن | موم را عوض کنید تا در طول شب، براکت به بافتهای دهان شما آسیب نزند. |
آیا استفاده از موم ارتودنسی عوارض دارد؟
وکس ارتودنسی معمولاً در صورت استفاده طبق دستور متخصص ارتودنسی، عوارض جانبی قابل توجهی نداشته و به طور کلی روشی ایمن و مؤثر برای کاهش ناراحتی و تحریک ناشی از دستگاههای ارتودنسی در نظر گرفته میشود. با این حال، برخی از افراد ممکن است عوارض جانبی جزئی مانند واکنشهای آلرژیک خفیف یا تحریک پوست را هنگام استفاده از موم ارتودنسی تجربه کنند. اگر بعد از استفاده از موم دچار بثورات، خارش یا تورم در دهان یا اطراف آن شدید، بلافاصله استفاده از آن را متوقف کرده و برای مشاوره با ارتودنتیست خود تماس بگیرید.
برای اطلاعات کامل درباره مراقبت از بریس ارتودنسی و حفظ سلامت دهان و دندان در طول درمان، این مقاله جامع را از دست ندهید.
موم ارتودنسی را از کجا می توان تهیه کرد؟
بطور کلی، موم ارتودنسی توسط متخصص ارتودنسی در کیت مراقبت از دندان هنگام نصب بریسها ارائه میشود. در هر حال زمانی که موم را تمام کردید، می توانید به راحتی آن را از داروخانه ها تهیه کنید. موم ها با بسته بندی مناسب ارائه می شوند و می توانید آن را در کیف دستی خود قرار دهید، تا هر زمانی که خواستید آن را جایگزین موم قبلی کنید. موم ارتودنسی در دمای اتاق جامد باقی می ماند و معمولا شفاف است، به گونه ای که هنگام استفاده در دهان قابل مشاهده نیست.
مواد طبیعی که در ساخت موم دندان به کار می روند عبارتند از موم پارافین، موم طبیعی، موم زنبور عسل یا موم کارنوبا. علاوه بر این برخی ژل ها یا اصلاح کننده ها نیز در ساخت موم ارتودنسی به کار می روند. از آنجایی که موم در داخل دهان استفاده می شود، بنابراین تولیدکنندگان آن اطمینان می دهند که برای سلامتی انسان مضر نیست و خوردن آن منعی ندارد.
اطلاعات بیشتر: متخصص ارتودنسی نامرئی در تهران
۵ باور غلط رایج درباره موم ارتودنسی
متأسفانه برخی باورهای نادرست درباره موم ارتودنسی وجود دارد که ممکن است باعث شود افراد از استفاده صحیح آن خودداری کنند. در اینجا به رفع این باورهای غلط میپردازیم:
- موم ارتودنسی سمی است و اگر بخورم، مسموم میشوم : موم ارتودنسی کاملاً غیرسمی و خوراکی است و بلعیدن تصادفی آن هیچ خطری ندارد.
- استفاده از موم باعث میشود که درمان ارتودنسی طولانیتر شود : موم هیچ تأثیری بر روند حرکت دندانها ندارد و صرفاً یک محافظ موقتی است.
- فقط کودکان باید از موم استفاده کنند : بزرگسالان نیز به همان اندازه ممکن است به موم نیاز داشته باشند، بهویژه در روزهای اولیه درمان.
- اگر موم را قورت بدهم، در معدهام باقی میماند و هضم نمیشود : موم از بدن عبور میکند و بهطور طبیعی دفع میشود، بدون این که جذب بدن شود.
- موم را میتوان تا چند روز بدون تعویض روی براکت نگه داشت : بهتر است هر روز موم را عوض کنید تا از تجمع باکتری و بوی نامطبوع جلوگیری شود.
بیشتر بدانید: شکستن براکت ارتودنسی
چه زمانی باید استفاده از موم ارتودنسی را متوقف کنیم؟
شما باید استفاده از موم را در شرایط زیر متوقف کنید:
- زمانی که زخم یا زگیلهای دهانی شما بهطور کامل بهبود یافته باشند و دیگر احساس درد یا سایش نداشته باشید.
- وقتی که متخصص ارتودنسی، براکت یا سیم مشکلدار را تنظیم یا تعویض کرده باشد و دیگر براکت به بافتهای دهان شما برخورد نکند.
- اگر پس از چند هفته، دهان شما به بریس عادت کرده باشد و دیگر نیازی به لایه محافظ نداشته باشید.
در هر صورت، بهتر است همیشه یک بسته موم اضافی در کیف خود داشته باشید تا در مواقع ضروری، مثلاً هنگام شکستن ناگهانی سیم یا براکت، از آن استفاده کنید.
مقاله مفید: تغییر فرم لب بعد از ارتودنسی
سخن پایانی
موم ارتودنسی از کاربردیترین موادی است که برای جلوگیری از ایجاد آسیب توسط براکتها و سیمهای ارتودنسی استفاده میشود. معمولاً هر زمان که احساس کنید براکتها به بافتهای دهان شما آسیب میزنند، میتوانید از موم دندان استفاده کنید. در صورت استفاده، بهتر است روزانه آنها را تعویض کنید تا خودِ موم به محلی برای جمعشدن باکتری تبدیل نشود. اگر از موم استفاده کردید اما همچنان زخمهای مختلفی درون دهان ایجاد شد و تحمل بریسها برایتان سخت بود، حتماً این موضوع را به دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی خود اطلاع دهید.
امیدواریم این مقاله جامع توانسته باشد به تمام سوالات شما درباره نحوه استفاده از موم ارتودنسی پاسخ دهد. اگر سوال یا تجربهای در این زمینه دارید، خوشحال میشویم آن را با ما در میان بگذارید.
لینک مفید: سیم پشت دندان بعد ارتودنسی
